Quả bóng vàng châu Âu và Quả bóng vàng World Cup: khác gì nhau?
Ban biên tập KQBĐTT · Cập nhật
Mỗi khi nói “Messi có 8 Quả bóng vàng” hay “Messi hai lần giành Quả bóng vàng World Cup”, nhiều người dễ nhầm lẫn. Thực tế, đây là hai giải thưởng hoàn toàn khác nhau. Quả bóng vàng châu Âu (Ballon d’Or) là giải thưởng cá nhân danh giá nhất trong năm, còn Quả bóng vàng World Cup chỉ dành cho cầu thủ hay nhất một kỳ World Cup. Bài viết giải thích sự khác biệt, lịch sử và danh sách chủ nhân của cả hai.
So sánh nhanh hai giải thưởng
| Tiêu chí | Quả bóng vàng châu Âu (Ballon d’Or) | Quả bóng vàng World Cup (Golden Ball) |
|---|---|---|
| Đơn vị trao | Tạp chí France Football (từ 2024 có UEFA đồng tổ chức) | FIFA |
| Tần suất | Hằng năm | 4 năm một lần, theo kỳ World Cup |
| Phạm vi xét | Cả mùa giải: CLB + đội tuyển | Chỉ các trận tại một kỳ World Cup |
| Ai bầu chọn | Hội đồng nhà báo quốc tế | Nhóm chuyên gia kỹ thuật của FIFA (có thay đổi theo từng kỳ) |
| Năm bắt đầu | 1956 | 1982 |
| Kỷ lục | Messi 8 lần | Messi 2 lần (2014, 2022) |
Quả bóng vàng châu Âu là gì?
Quả bóng vàng châu Âu (tiếng Pháp: Ballon d’Or) do tạp chí France Football khởi xướng năm 1956. Người đầu tiên nhận giải là cầu thủ Anh Stanley Matthews. Tên gọi “châu Âu” xuất phát từ việc ban đầu giải chỉ dành cho cầu thủ châu Âu thi đấu ở châu Âu.
Những lần thay đổi lớn
- 1995: mở rộng cho cầu thủ mọi quốc tịch thi đấu ở châu Âu. George Weah (Liberia) là cầu thủ ngoài châu Âu đầu tiên giành giải.
- 2007: mở rộng cho cầu thủ thi đấu ở mọi châu lục.
- 2010–2015: sáp nhập với giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA, gọi là FIFA Ballon d’Or.
- 2016: tách ra lại; FIFA lập giải riêng là The Best.
- 2020: không trao giải vì đại dịch COVID-19.
- 2022: chuyển sang xét theo mùa giải (tháng 8 đến tháng 7) thay vì năm dương lịch.
Ngày nay, lễ trao giải còn có Quả bóng vàng nữ (từ 2018), Cúp Kopa cho cầu thủ trẻ và Cúp Yashin cho thủ môn.
Danh sách Quả bóng vàng gần đây
| Năm | Cầu thủ | Quốc tịch |
|---|---|---|
| 2018 | Luka Modrić | Croatia |
| 2019 | Lionel Messi | Argentina |
| 2020 | Không trao | – |
| 2021 | Lionel Messi | Argentina |
| 2022 | Karim Benzema | Pháp |
| 2023 | Lionel Messi | Argentina |
| 2024 | Rodri | Tây Ban Nha |
| 2025 | Ousmane Dembélé | Pháp |
Lionel Messi giữ kỷ lục 8 Quả bóng vàng (2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023). Xếp sau là Cristiano Ronaldo với 5 lần (2008, 2013, 2014, 2016, 2017). Cuộc đua giữa hai siêu sao này được phân tích trong bài Messi và Ronaldo ai là GOAT.
Quả bóng vàng World Cup là gì?
Quả bóng vàng World Cup (Golden Ball) là giải thưởng FIFA trao cho cầu thủ xuất sắc nhất một kỳ World Cup, chính thức từ năm 1982. Giải xét màn trình diễn trong suốt giải đấu, không tính phong độ ở CLB. Đi kèm là Quả bóng bạc và Quả bóng đồng cho cầu thủ xếp thứ hai, thứ ba.
Đáng chú ý, cầu thủ nhận Quả bóng vàng World Cup không nhất thiết thuộc đội vô địch.
Danh sách Quả bóng vàng World Cup
| Kỳ World Cup | Cầu thủ | Đội tuyển |
|---|---|---|
| 1982 | Paolo Rossi | Italia |
| 1986 | Diego Maradona | Argentina |
| 1990 | Salvatore Schillaci | Italia |
| 1994 | Romário | Brazil |
| 1998 | Ronaldo Nazário | Brazil |
| 2002 | Oliver Kahn | Đức |
| 2006 | Zinedine Zidane | Pháp |
| 2010 | Diego Forlán | Uruguay |
| 2014 | Lionel Messi | Argentina |
| 2018 | Luka Modrić | Croatia |
| 2022 | Lionel Messi | Argentina |
Một vài điểm thú vị:
- Oliver Kahn (2002) là thủ môn duy nhất từng giành Quả bóng vàng World Cup.
- Messi là người duy nhất giành giải hai lần.
- Rossi (1982), Maradona (1986), Romário (1994) và Messi (2022) vừa nhận Quả bóng vàng vừa vô địch World Cup.
Danh sách đội vô địch và vua phá lưới qua các kỳ có ở trang vô địch World Cup và vua phá lưới World Cup.
Những cầu thủ giành cả hai giải trong cùng năm
Vì phạm vi xét khác nhau, việc giành cả Quả bóng vàng châu Âu và Quả bóng vàng World Cup trong cùng năm khá hiếm:
- Paolo Rossi (1982): vua phá lưới, vô địch World Cup, rồi giành Ballon d’Or cùng năm.
- Luka Modrić (2018): đưa Croatia vào chung kết, nhận Quả bóng vàng World Cup và chấm dứt chuỗi 10 năm Messi – Ronaldo thống trị Ballon d’Or. Xem hồ sơ Luka Modrić.
Trường hợp đặc biệt là Messi năm 2022: anh giành Quả bóng vàng World Cup tại Qatar, nhưng Ballon d’Or 2022 (xét mùa 2021/22) thuộc về Benzema. Phải đến năm 2023, Messi mới nhận Quả bóng vàng thứ 8 nhờ chức vô địch thế giới.
Vì sao người Việt gọi là “Quả bóng vàng châu Âu”?
Tại Việt Nam, cách gọi “Quả bóng vàng châu Âu” phổ biến từ những năm giải chỉ dành cho cầu thủ châu Âu, để phân biệt với Quả bóng vàng Việt Nam (giải thưởng trong nước) và Quả bóng vàng châu Á. Dù giải đã mở rộng toàn cầu, cái tên ấy vẫn được dùng đến nay như một thói quen.
FAQ
Quả bóng vàng châu Âu và Quả bóng vàng World Cup khác nhau thế nào?
Quả bóng vàng châu Âu do France Football trao hằng năm, xét cả mùa giải; Quả bóng vàng World Cup do FIFA trao cho cầu thủ hay nhất một kỳ World Cup.
Messi có bao nhiêu Quả bóng vàng?
Messi có 8 Quả bóng vàng châu Âu và 2 Quả bóng vàng World Cup (2014, 2022), đều là kỷ lục.
Ai là người đầu tiên giành Quả bóng vàng châu Âu?
Stanley Matthews của Anh, năm 1956.
Thủ môn nào từng giành Quả bóng vàng World Cup?
Oliver Kahn của Đức tại World Cup 2002, thủ môn duy nhất trong lịch sử giải.
Ai giành Quả bóng vàng gần nhất?
Ballon d’Or 2025 thuộc về Ousmane Dembélé; Quả bóng vàng World Cup gần nhất (2022) thuộc về Lionel Messi.
Kết luận
Quả bóng vàng châu Âu là thước đo phong độ cả mùa giải, còn Quả bóng vàng World Cup ghi nhận người toả sáng nhất trên sân khấu lớn nhất hành tinh. Hiểu rõ khác biệt này, bạn sẽ không còn nhầm khi đọc các kỷ lục của Messi, Ronaldo hay Modrić.
Theo dõi các ứng viên Quả bóng vàng mùa này như Ousmane Dembélé hay Rodri ở mục dữ liệu cầu thủ của KQBĐTT.
Trong bài này